چنگل - چنگ مرغ باشد . مثالش استاد رودكى گويد : بيت پر بكنده چنگ و چنگل ريخته * خاك گشته باد خاكش « 1 » بيخته چنال - [ بنون ] به وزن و معنى چنار باشد . چول - [ بفتح ] خميده باشد و [ بضم جيم ] بمعنى بيابان باشد « 21 » . مثال اين معنى براى لغت . چال مرقوم شد . چندل « 2 » - به وزن و معنى صندل باشد در فرهنگ مثالش اين بيت شاه « 3 » ناصر خسرو آورده : بيت بسوخته بر ، سركه و نمك مكن كه ترا * گلاب شايد و كافور سازد و چندل چپل - [ بفتح جيم و باى فارسى ] بناشايست آلوده و چركين را گويند . چرغول - داروئيست كه آن را چرغون نيز گويند « 22 » . چيپال - نام پادشاه لاهور هر كه باشد . مثالش حكيم ازرقى فرمايد : بيت هزار جاى فزون گفت عنصرى كه ملك * بروز جنگ بر آيد « 4 » ز خان و از چيپال و [ بفتح جيم تازى ] نيز به نظر رسيده و غالبا كه اين اصح باشد « 5 » . چل - [ بفتح جيم ] امر باشد برفتن ، چنان كه « 6 » امير خسرو گويد : بيت از چل چل تو پاى من زار شد كچل * من خود نمىچلم « 7 » تو اگر ميچلى بچل و ناصر خسرو نيز به اين معنى گويد : بيت اگر چه غرقه‌اى از فضل او نميد مباش * بعلم گوش و ازين غرق جهل بيرون چل و بمعنى بند آب كه برغ نيز گويند نيز آمده كذا فى الفرهنگ . و [ بضم ] بمعنى آلت تناسل باشد كه چر نيز گويند . و [ بكسر جيم ] اسبى را گويند كه دست راست و پاى چپ او سفيد باشد . يكى از شعرا در مذمت اسب خود گويد : بيت كلوس و كج دم و چپ ، شوره پشت و آدم گير * يسار و عقرب و چل ، سم سفيد و كام سياه و بمعنى احمق و بىعقل نيز استعمال كنند و مخفف چهل نيز باشد « 8 » . مثال اين دو « 9 » معنى سراج الدين راجى گويد : بيت چل گند چل سال اگر كسب علوم * كى شود كامل بر اهل فهوم « 10 »

--> ( 1 ) « س » : خالص . ( 2 ) « س » : چند . ( 3 ) بجز « ب » « ن » : مثال اين معنى . ( 4 ) « ن » به آيد . ( 5 ) جملهء اخير را « الف » در حاشيه دارد . ( 6 ) اصل : چنانچه . ( 7 ) اصل : نميحلم . ( 8 ) از اينجا تا علامت ستاره را در « الف » در حاشيه دارد . ( 9 ) كلمه دو « س » نيست . ( 10 ) « ب » : فنون . ( 21 ) در برهان بمعنى آلت تناسل نيز هست . ( 22 ) در برهان آن را لسان الحمل ، زبان بره گويند .